Handen uit de mouwen

Een initiatief van de stichting Samenwerkende Rijnmond Ziekenhuizen (SRZ)

De SRZ-ziekenhuizen werken er hard aan om de naleving van kledingregels en handhygiëne door zorgprofessionals structureel te verbeteren. Basis hiervoor is een SRZ-besluit van 2014 om gezamenlijk de uitdaging aan te gaan om de zorg voor de patiënt nog beter en veiliger te maken. De stip op de horizon: een daling van het aantal ziekenhuisinfecties en vermindering van de hiermee gepaard gaande gezondheidsschade en -kosten.

Waarom focus op (hand)hygiëne?

Goede handhygiëne helpt infecties te voorkomen en maakt de zorg veiliger. Daarom is en blijft het van belang de handhygiëneregels onder de aandacht te brengen én na te leven.

De doelstelling die de ziekenhuizen hebben geformuleerd is gebaseerd op drie basisregels:

  • De dienstkleding wordt op de juiste manier gedragen (volgens de opgestelde afspraak).
  • Medewerkers dragen geen hand- en polssieraden.
  • Medewerkers passen de 5 WHO-momenten van handhygiëne op de juiste wijze toe.

Om tot verbetering te komen is het belangrijk dat medewerkers weten wat ze precies moeten doen (over voldoende kennis beschikken), maar ook waarom het belangrijk is om iets te doen (awareness creëren). Verder zullen zij ook feedback moeten krijgen over ‘hoe ze het doen’, waar het misgaat en hoe ze dit kunnen verbeteren.

Om dit te bewerkstelligen, monitoren onafhankelijke observatoren jaarlijks in alle ziekenhuizen hoe het op de afdelingen gaat.

Achter de schermen verwerkt een projectmedewerker alle verzamelde resultaten en stuurt deze, ter verspreiding op de units, naar de afzonderlijke projectleiders van ieder ziekenhuis. In een gemeenschappelijk overleg worden de resultaten op ziekenhuisniveau transparant met elkaar besproken en geanalyseerd waarbij best practices met elkaar worden gedeeld, zodat ziekenhuizen van elkaar kunnen leren.

Naast de observaties biedt ’Handen uit de Mouwen’ ook interventies aan zoals e-learning modules, teamtrainingen en observatietrainingen. Daarbij heeft elk ziekenhuis een eigen pakket maatregelen ontwikkeld om de naleving te bevorderen.

Een voorbeeld van interventies door de ziekenhuizen uitgevoerd :

  • Ludieke actie ‘Wie is de mol’-acties , waarbij een zorgverlener met opzet ringen droeg om te kijken of collega’s hem hierop zouden aanspreken.
  • Posters verspreid, bijvoorbeeld met de afbeelding van een toiletbezoeker, met de vraag: ‘Waar waren jouw handen vandaag?’
  • ‘keurmerk hygiëne’ dat afdelingen na een controleronde in bezit konden krijgen als ze aan de hygiëne-eisen voldeden.
  • QuickScans uitgevoerd door deskundigen infectiepreventie.
  • Voorzieningen verbeteren, zoals  uitbreiding van het aantal handalcohol dispensers.
  • Hands-on training op de afdeling door deskundige infectiepreventie, met directe terugkoppeling.

Op deze manier selecteert elk ziekenhuis interventies die het best aansluiten bij de eigen cultuur. De interventies blijken succes te hebben. Uit tussentijdse metingen blijkt dat er flinke verbeteringen zijn bereikt: het dragen van sieraden gebeurt nagenoeg nergens meer wanneer sprake is van patiëntencontact; kledingvoorschriften worden vrijwel volledig nageleefd en ook de naleving van de regels voor handhygiëne is behoorlijk verbeterd.

Uiteindelijk moet handhygiëne net zo vanzelfsprekend worden als tandenpoetsen en het dragen van autogordels. Maar dat heeft tijd nodig en alles wat aandacht krijgt groeit. Mensen moeten zich eerst bewust worden van het belang. Een cultuuromslag kost tijd. ‘Handen uit de mouwen’, als regionaal samenwerkingsproject, bewijst dat het helpt als we er samen voortdurend aandacht aan (blijven) besteden.

‘Handen uit de Mouwen’ loopt nog tot 2019.

Kijk voor meer informatie op de website van de stichting SRZ: http://www.stichting-srz.nl/project-handen-uit-de-mouwen

Blijf op de hoogte